1- ماشين آلات راه سازی و ساختمانی
اصولاً ماشين آلاتي كه در كارگاه مورد استفاده قرار مي گيرنند عبارتند از:
* ماشين آلات سنگين: مانند لودر، بلدوزر، گريدر، اسكريپر – غلتك، غلتك هاي است اتيكي و ديناميكي، بيل مكانيكي.
* ماشين آلات نيمه سنگين: مانندكمپرسي، آبپاش، جرثقيل كاميوني، تراك ميكسر، پمپ بتون .
* ماشين آلات سبك: مانند لندرور، پيكان و غيره
* ساير ماشين آلات كارگاهي (ماشينهاي متفرقه): مانند ويبراتور – دستگاه بتون بتونير, موتور جوش, تسمه نقاله, سنگين شكن , ماسه شور و شن شور, ماسه ساز و غيره.
ولي در اين دوره بدليل ضيق وقت كاربردي ترين ماشين آلات عمراني كه شامل كاميون ، لودر، بولدوزر ، بيل مكانيكي و گريدر مي باشد مورد بحث قرار مي گيرند.
2- کامیون کمپرسی
1-2 تردد وسائط نقليه در جاده ها
عبور و مرور وسائط نقليه موتوري در شرائط نامساعد هوا، جاده هاي بد ، همچنين در طول شب ، همراه با خطر مي باشد. در چنين شرايطي راننده بايد واقعاً هوشيار بوده و آمادگي لازم براي شرائط اضطراري داشته باشد.
2-2 قوانين ايمني عملي براي رانندگان
1: رانندگي ايمن به اين مفهوم است كه راننده بايد در جاده ها براي اعمال غيرايمن ساير رانندگان عكس العمل مناسب را اتخاذ نمايد.
2: راننده بايد با مقررات ترافيكي جاده هاي موجود در سايت آشنايي كامل داشته باشد و در صورت شك و ترديد بايد از پرسنل شيفت هاي قبل يا مسؤولين شيفت راهنمايي لازم را اخذ نمايد.
3: حد مجاز سرعت بايد همراه با شرايط آب و هوا ، شرايط جاده و ترافيك رعايت شود.
4: هرگز وسيله نقليه خود را پشت وسايط نقليه سنگين پارك ننماييد ، زيرا رانندگان وسايط نقليه سنگين محدوديت ديد داشته و در بعضي جهات اصلاً ديد ندارند.
5: هميشه سمت چپ كاميونها حركت نماييد و هرگز از آنها سبقت نگيريد . سبقت گرفتن از كاميونها بي نهايت خطرناك بوده ، و فقط در شرايطي كه موقعيت آنها بدقت سنجيده شود مجاز مي باشد، زيرا راننده كاميون هنگام كار با آن بوق وسايط نقليه و ساير صداها را نمي شنود.
6: هرگز با وسيله نقليه از روي كابل هايي كه روي زمين خوابيده رد نشويد.
7: راننده ها نبايد وسايط نقليه خود را خيلي نزديك به سطوح بارگيري پارك كنند، پارك وسايط بايد در يك فاصله مطمئن صورت گيرد.
8: هرگز وسيله نقليه را در مجاورت جبهه كار پارك نكنيد.
9: هرگز پياده و يا با وسيله نقليه به كاميونها نزديك نشويد مگر آنكه تماس روشن و دقيقي با راننده داشته باشيد ، در اين حالت او بايد ديد كاملاً آشكار و واضحي از شما داشته باشد.
10: زمان بارگيري كاميون براي جلوگيري از سقوط سنگ و خاك كه امكان ريزش آنها از پهلو و از گوشه ها مي باشد تا جايي كه ممكن است از كاميونها فاصله بگيريد.
3-2 شرايط حفاظتي حمل و نقل با كاميون
متداول ترين وسيله باربري در عمليات عمراني استفاده از كاميونهاي كمپرسي است. ليكن انواع ديگري نيز وجود دارند كه با توجه به شرايط خاص از آنها استفاده مي شود. حمل و نقل با كاميون داراي مزاياي بسياري نسبت به راه آهن است. از جمله اين مزايا عدم نياز به ريل گذاري و جاده سازي اساسي، داشتن قدرت مانور، غلبه بر سراشيبي ها و پيچهاي تند مي باشد.
عواملي از قبيل سرعت زياد، عدم ديد، نبود روشنايي كافي، پيچ تند جاده، وجود مه، گرد و خاك ماشينهاي جلويي، بارش برف و باران و خرابي برف پاك كن و امثال اينها سبب كم شدن ميدان ديد راننده و افزايش احتمال تصادف و حادثه مي شود.
با نصب علائم هشدار دهنده در كنار جاده مي توان رانندگان را از نقاط حساس و خطرناك مطلع ساخت و بدين ترتيب از تصادفات جلوگيري كرد.
تعمير و مرمت به موقع جاده توسط يك تيم مخصوص نگهداري جاده كه مجهز به وسايل كافي از قبيل بولدوزر، ماشينهاي آب پاش، و دستگاههاي شن پاش باشند از جمله مواردي است كه در برنامه هاي خدمات فني كارگاه بايد به آن توجه شده باشد. تجهيز كاميونها با وسايلي از قبيل :
الف: آژير مخصوصي كه هنگام تجاوز سرعت كاميون از حد مجاز به صدا در مي آيد.
ب : چراغ پر نور در عقب كاميون براي روشنايي در شب جهت حركت به طرف عقب.
ج: چراغهاي بزرگ و استپ پر نور و سالم در عقب كاميون حتي براي روز.
د: ترمز اضطراري چرخهاي عقب.
ه : كابين عايق هوا و سيستم تهويه و گرم كننده و داراي وسايل رفاهي.
سبب كاهش تصادفات و تقليل آمار حوادث رانندگي مي گردد ولي شرايط اصلي همان رعايت دقيق مقررات رانندگي و تمركز حواس در هنگام راندن كاميون است. رانندگان كاميونهاي كمپرسي در مناطق كارگاهي بايستي مقررات عمومي ترافيك را سر لوحه كار خود قرار داده آئين نامه هاي ايمني خاص منطقه را نير به دقت به مورد اجرا در آورند. علاوه بر اينها توجه به موارد زير نيز الزامي است :
در هواي مه آلود، و در كليه حالاتي كه ميدان ديد راننده كمتر از فاصله ترمز است نبايستي اجازه رانندگي داده شود. صدور اجازه حركت به كاميونهاي داراي نقص فني مجاز نيست.
كار با كاميونهايي كه انباره سوخت و يا لوله هاي سوخت رساني آنها دچار نقص فني گرديده ممكن است منجر به وقوع آتش سوزي شود. لذا از رانندگي با چنين كاميونهايي بايد خودداري شود.
هر راننده اي كه به منطقه سينه كار مي رسد بايستي نوبت بارگيري را رعايت كرده و د ر منطقه اي توقف نمايد كه خارج از عملكرد بيلهاي مكانيكي بوده و قبل از دريافت اجازه حركت از طرف مسئول بيل مكانيكي كاميون را به حركت در نياورد.
ماشيني مي تواند بدون خطر كار كند كه از لحاظ فني خوب، سالم و بدون اشكال فني باشد . افراد حق ندارند از كاميوني كه داراي نقص فني است استفاده كنند.
رانندة كاميون موظف است قبل از شروع به كار از قسمتهاي مختلف ماشين بازديد كند . و در ضمن بازديد از جزئيات و قسمتهاي فني كه بيشتر به حفاظت و ايمني وابسته است بايد دقت بيشتري كند.
قبل از حركت كاميون لازم است از مخازن سوخت و روغن بازديد كند.
استفاده از كاميونهاي كمپرسي كه داراي نقصهاي زير باشند اكيداً ممنوع است.
ترمزها : هنگام نشت روغن از سيستم هيدروليكي، كاهش فشار هوا در سيستم دستگاههاي پنوماتيكي، درست كار نكردن فشار سنج كمپرسورها، خوردگي يا شكستن اجزاء مكانيكي دست گاه، سالم نبودن ترمز دستي، رگلاژ نبودن ترمزها، كم باد بودن لاستيكها.
قسمت شاسي : هنگام ظاهر شدن شكاف عرضي در طول شاسي، شل بودن و يا فقدان ميخ پرچها در نقاط اتصال فرمان، مشاهده تغيير شكل شاسي.
در مورد چرخها و تايرها : مطابق نبودن مقدار باد لاستيك با فرم مخصوص، پاره و زده شدن لاستيكها، سالم نبودن قفل چرخها.
فرمان : خمشدگي و فرورفتگي سيبك فرمان و ديگر خرابي هاي وارده، آزاد نبودن گردش سگ دستها، لقي فرمان.
در مورد روشنايي : به موقع كار نكردن چراغ روشنايي (نور بالا و نور پايين) ، چراغ راهنما، استپ.
در مورد باطري ها : نشت كردن و يا كم بودن آب اسيد در باطري ها، دشارژ شدن (خالي شدن ) باطري بيش از 50 درصد حجم آن در هنگام تابستان و بيشتر از 25 درصد در زمستان.
4-2 مقررات ايمني هنگام تعميرات فني و سرويس كاميونهاي كمپرسي
* تعميرات فني و سرويس كاميونها بايد در مكانهاي تعيين شده انجام شود. تجهيزات، وسايل قطعات يدكي، آلات و وسايل براي انجام كارها، قبل از تعمير خودرو بايد تميز و عاري از خاك و گل باشد.
* هنگام قرار دادن كاميون كمپرسي روي چال براي تعميرات فني و يا سرويس لازم است دقت به عمل آيد كه موتور آن در حال كار است يا خير.
* هنگام تعمير كاميون بايد روي فرمان آن تابلويي مبني بر ماشين در دست تعمير است و استفاده از آن مجاز نمي باشد نصب گردد.
* بالا بردن اطاق اتومبيل در محلهايي كه سيم تلفن برق كشيده شده و يا در نواحي سرپوشيده كه ارتفاع آن به حد كافي نيست ممنوع است.
* كاميونهاي كمپرسي و يدكهاي كمپرسي حتماً بايد داراي دستگاههاي بالابرنده سالم باشند.